Konya'da buğday üreticileri sözleşmeli üretimde dijital ajandaya geçti

Konya Ovası'ndaki buğday üreticileri, sözleşmeli üretimde kâğıt kalem dönemini geride bırakmaya hazırlanıyor. Kurgusal adıyla Bozkır Tarım Üreticileri Birliği'nin geliştirdiği dijital ajanda uygulaması, ekimden hasada kadar tüm süreci tek bir ekranda topluyor.

Uygulama sayesinde üreticiler, hangi tarlaya hangi tohumun ekildiğini, gübreleme ve sulama tarihlerini, hasat sırasında ölçülen nem ve protein değerlerini kayıt altına alabiliyor. Bu bilgiler, birliğin un sanayicileriyle yaptığı sözleşmelerde kalite takibi için kullanılıyor.

Alıcı ve satıcı için daha az belirsizlik

Birliğin başkanı Mehmet Çelik, sözleşmeli üretimde en sık yaşanan anlaşmazlıkların kalite ve teslim zamanı konusunda çıktığını söylüyor. Çelik'e göre dijital kayıtlar, taraflar arasındaki güveni artırırken ödeme süreçlerini de hızlandırıyor.

Eskiden hasat sonrası kalite tartışması haftalarca sürebiliyordu. Artık tarladan alınan ölçümler herkesin önünde, konuşma verinin üzerinden yapılıyor.

Uygulamayı ilk sezonda 350'ye yakın üretici kullandı. Birliğin verilerine göre kullanıcıların önemli bir kısmı, kayıtlar sayesinde gübre ve su kullanımını daha planlı hale getirdiğini belirtti.

Tarım ekonomisti Burak Şen ise dijitalleşmenin yaşlı üreticiler için bir uyum süreci gerektirdiğine dikkat çekiyor. Şen'e göre birliğin köylerde düzenlediği eğitimler ve genç üreticilerin desteği, uygulamanın benimsenmesinde belirleyici oldu.

Uygulamanın geliştirilmesinde birliğe üye genç üreticilerin önerileri belirleyici oldu. Arayüz, internet bağlantısının zayıf olduğu tarlalarda da çalışabilmesi için çevrim dışı kayıt özelliğiyle tasarlandı. Kayıtlar, bağlantı sağlandığında otomatik olarak merkezi sisteme aktarılıyor. Ayrıca okuma yazma güçlüğü yaşayan üreticiler için sesli komutla kayıt girme seçeneği de eklendi.

Un sanayicileri cephesinde de değişim memnuniyetle karşılanıyor. Bölgede faaliyet gösteren bir un fabrikasının satın alma sorumlusu Gülşen Avcı, tedarik ettikleri buğdayın hangi tarladan geldiğini ve nasıl yetiştirildiğini görebilmenin, kalite planlamasını kolaylaştırdığını söylüyor. Avcı'ya göre izlenebilirlik, ihracat pazarlarında da giderek daha fazla talep edilen bir özellik haline geliyor.

• İlk sezon kullanıcı sayısı: yaklaşık 350 üretici

• Kayıt altına alınan alan: 90 bin dekarı aşkın

• Kayıt türleri: ekim, gübreleme, sulama, hasat ve kalite ölçümleri

Birlik, gelecek sezonda uygulamaya hava durumu uyarıları ve hastalık erken bildirim modülü eklemeyi planlıyor. Ayrıca arpa ve nohut üreticilerinin de sisteme dahil edilmesi hedefleniyor. Birlik yöneticileri, uygulamanın uzun vadede üreticilerin kredi ve sigorta başvurularında da kullanılabilecek güvenilir bir kayıt geçmişi oluşturacağını düşünüyor. Ayrıca toplanan verilerin anonim hale getirilerek bölgesel verim tahminleri için tarım araştırmacılarıyla paylaşılması da değerlendiriliyor. Birlik, bu konuda üreticilerin açık onayı alınmadan hiçbir verinin paylaşılmayacağının altını çiziyor.